Eğer bu kadar bol çeşit ürün varsa neden var? Cevap, üreticinin sizin ifade ettiğinizi küçük kitlelerin ihtiyaç ve istekleri değil mi?

Konuyu belki de birazcık kaydıracaktır ama, bana göre kitlesel sorunların kapanması söz konusu değildir. Sadece olarak kitle içerisinden sıyrılıp çıkan küçük kitlelerin kendilerine ait küçük sorunları büyütmesi söz konusudur. Böylece büyük kitlelere ait büyük sorunlar değil, küçük kitlelere ait küçük sorunlar tartışılmaktadır.

Ürün çeşitliliğinin artmasına tabii ki, kimse karşı değil. Müşteri bunu istemez. Enformasyon bolluğunun bu kadar fazla olmasına tüketicinin bilinçli bir şekilde “iyidir” veya “kötüdür” demesini araştırmaya kalksak bence, iyidir diyenlerin frekansı çok daha yüksek olacaktır. Müşteri karar alma sürecinin uzamasına ve karmaşıklaşmasına neden olur mu? Olur. Peki bu büyük bir sorun olarak karşıya çıkar mı? Çıkmaz…

Olaya iki taraflı yaklaşım söz konusu. Cep telefonu örneğini ele alalım:
İki türlü tüketici söz konusu (aslında daha fazladır ama ben basit olsun diye böyle yazıyorum); birinci grup önce alır, ikinci grup sonra. Yani, birinci gruptakiler araştırma yapar, çeşitli kaynaklara başvuru sonra karar verir alırlar. Bu grup için bu kadar enformasyon bolluğu avantajdır, sorun değildir. Mutludurlar bu durumdan. Siz bu gruptasınız, ben bu gruptayım. İkinci gruptakiler, birinci gruptakilerin nede karar kıldığına bakarlar ve satınalırlar. Bu da onlar için basit. Bu gruptakiler araştırma yaptıktan sonra kafaları karıştığı için “hadi boşver, karar alamadık, en iyisi daha güvenilir olması için millet ne aldıysa ondan alalım” demiyorlar. Onlar, zaten hiçbir araştırma yapmadan taklit ederler.
Ortada küçük kafası karışan grup yok mu? Var. Katılıyorum size. Peki bunun sorunu nasıl çözülür? O kesimin en önemli kaynak olarak neyi kabul ettikleri öğrenilir ve onlara yönelik bilgi akşı bu kanallarla gönderilir.

Teşekkürler

Saygılarımla….

Kesinlikle karşı olduğum bir yaklaşım biçimi. Sayının azlığı bir önermeyi sorgulanabilir yapar mı? Bir durum az sayıda insanı kapsıyorsa, sorun olma özelliğini kaybeder mi? Ya da az sayıda insan için geçerliyse bu sorunun görmezden gelinmesi ya da bir istisna olarak bakılması mümkün müdür? Kitlesel sorunlar devrinin yavaş yavaş kapanmaya başladığı ve onun yerini küçük kitlelerin küçük sorunlarının almaya başladığı günümüzde sanırım bakış açımızı da değiştirmenin vakti geldi. Küçük kitlelerin, küçük sorunlarına cevap veren niş pazarlamanın da yükselişe geçmesi bu durumla ilgili biraz da.

Sevgili Rüstem, yukarıda verdiğin örneklerin çoğu zaten bu sorunun semptomları. Çoğumuz bu sorunu yaşıyoruz, ama farkında dahi olmuyoruz. En fazla satan cep telefonunu satın almak doğrudan buna hizmet ediyor. Kafamızın karışmaması için kendimizi güvenceye alıyoruz ve herkes tarafından tercih edileni seçiyoruz. Ya da yakın bir arkadaşımıza danışmak da tamamen bu sorundan kaçınmamıza hizmet ediyor.

Son olarak, ben de senin gibi tüketiciye sunulan seçeneklerin azalmasını istemem. Oradaki “ne yazık ki” ibaresi, bunun kötü olduğu anlamından çok tüketicilerin yaşadığı bu sorunun çözümü için böyle bir yöntemin önerilemeyeceği ya da geri dönüşün olamayacağı anlamında.

Teşekkürler.

Sözün özü şu ki, tüketicilerin enformasyon karmaşıklığı ve çeşit bolluğu arasında kalıp ne yapacağını şaşırdığı fikrine tam katılmıyorum.
En çok katıldığım nokta bunun işletmelerin işini zorlaştırması ve fiyatın daha önemli faktör haline gelmesi.

Hem yazı, hem de yorumlar için teşekkürler.
Saygılarımla…

Bülent Bey’e de dün açık çeki verdik, bugüm tahsile gelmiş (Bu bir filmden alıntı ama hangi filmden olduğunu hatırlamıyorum, sormayın.)

Bülent Bey’in kimi sözlerine katılıyorum. Yani bazı tüketicilerin işi basitleştirecek bazı kısa yollar yaratacağı kesin. Aynen şimdi de yaptıkları gibi. Ancak, Internet ile birlikte ortaya çıkan bir de “prosumer”lar var. Buradaki “pro” professional’ın pro’su yalnız. Yani, Internet bazı ürün kategorilerinde profesyonel tüketiciler yaratıyor. Bu tüketiciler karar süreçlerinde tam kontrolü elinde bulunduranlar.

İşte buradaki potansiyelin geleceğe yön vereceğini düşünüyorum. Bu profesyonel tüketiciler birer danışman gibi çalışacaklar ve aklı karışan tüketiciye de yol gösterecekler (diye umuyorum). Bakalım, zaman gösterecek…

Madem yenmeyeceğimin teminatını aldım, not kaygısı da olmayınca bu konunun “bencesini” rahat rahat yazayım dedim.

Bu enformasyon yığılması konusu, olası en büyük iletişim tehlikesi gibi geliyor bana. Hepimiz meslek gereği az biraz sosyoloji, az biraz da psikoloji biliriz. İnsanoğlunun savunma mekanizması ilginçtir. Bünyeye yük bindirmek istemez. Genelde içinden çıkılmaz algıladıklarını görmezden gelir.

Bunca enformasyonu alacağım, sonra okuyacağım, işleyeceğim, algılayacağım… Ne o, alış-veriş yapıyorum. Aldığım da cep telefonu. Toplam faydalanmamın da neredeyse %90′ında telefon fonksiyonunu kullanacağım. Bütün eziyet de kalan %10 için. Zaten menüleri çözene kadar da yenisi çıkar.

İlk dönemleri hatırlayalım mı? Ericsson 337, insanın başını döndürecek bir teknolojiydi. Arayan numarayı göstermesi yetmezmiş gibi bir de arayanın adını ekrana getiriveriyordu. Cep telefonu kullanımı gençler arasında yayıldıktan sonra SMS trendiyle beraber makbul telefon, tuş takımı rahat telefon olmuştu. Ne zaman ki, ilk defa Nokia geldi,” telefonun içine dijital kamera tıktım” dedi; işte o andan beri tüketici de üretici de kendini kaybetmiş durumda.

Bilinçsiz tüketiciyi pek çok açıdan değerlendirebiliriz. Ancak ben şimdilik sadece satın alma sürecini ele alayım. Bu kişi ne aldığını, neden aldığını, aldığının neye yaradığını tam olarak bilmez. Alır, çünkü trenttir, güzeldir, komşuda vardır vs. Genelde alım işlemi de şöyle gerçekleşir. M (Müşteri), S (Satıcı):

M- Abi şöyle güzel bir telefon bakıyorum.
S- Hocam, bu aralar en çok bu satıyor. Bak ince, küçük, renkli ekran, MP3 çalıyor, radyo var, fotoğraf çekiyorsun, 2 piksel
M- 2 piksel mi! iyimiş be abi, kaç para bu?
S- En iyisi bu birader, o yüzden çok satıyo zaten, hem ekonomik de; 400 artı KDV, sana 6 taksit yaparız…

Şimdi bu diyaloğu neden yazdığımı söyleyeyim. Yukarıda dedim ya; insan içinden çıkamadığını görmezden gelir. Galiba bundan 5-6 yıl sonra hepimiz bu müşteri gibi alış-veriş yapacağız. O zaman 2 piksel yerine bize 2425 kübik/225 piksel diyecek satıcı, biz de toz kondurmayacağız ya, “sar ordan bana bir tane” diyeceğiz, maksat başımız dik kalsın.

Bizim, tezgahtarı danışman belleyeceğimiz günlerdeki tek kurtuluşumuz internet olacak diyorsanız, hiç sanmam. Zaten bütün bu karışıklığı yaratan internet değil mi?

O yüzden ben diyorum ki; çeşit artacak, birleştirilmiş ürünlerle de karmaşa artacak, enformasyon zaten artacak, olan da bizim bünyemize olacak. Bir de kotalara mahkum olmuş tezgahtarın danışmanlığına emanet ettiğimiz müşteri memnuniyetimizie.

Bu işin içinden nasıl çıkılacağını söyliyim (vaaaaayyyyyyy neymişim ben be) : Daha önceki bir yazımda yazmıştım. Enformasyon artışı kaçınılmaz. Aslında gerçek sorun enformasyon sayısında değil, enformasyona ulaşım biçiminde ve ulaşılan enformasyonun niteliğinde. Burada iş öncelikle Google’a düşüyor. Tasnif etme, sonuç çıkartma ve sonuç sıralama biçimi açısından kendine bir alternatif üretmeli ve bunu farklı bir markalama ile sunmalı. Şurada detaylı anlattım da link veremiyorum. Neyse buraya taşıyıp, yorumu şişirmiyeyim, zaten uzattım yine.

Cep telefonu ve internet çerçevesinde yazdıklarımın, mesela süt içinde değişik olacağını sanmıyorum. Yağlı, yarım yağlı, yağsız, UHT bildiklerimiz. Yarın öbürgün 280 derecede pastörüze süt, 280 olmaz en iyisi 275 derce süt, aslında en iyisini anneannelerimiz biliyormuş kaynatıp kaymağıyla paketledik süt vs. Manzarayı düşünsenize; Mİgros’un süt reyonunda ileri geri yürüyüp, rafları süzen, arada bir de paketi alıp sağını solunu okuyan bir müşteri gurubu; bilinçliyiz ya. O alış-veriş de bakkala kayar. M (Müşteri), B (Bakkal):

M- İhsan Abi süt alacaktım.
B- Veriyim canım, hangisinden?
M- Litrelik olsun be abi.
B- Al bakalım bir litre süt (İhsan abi kurt esnaf, müşterinin derdini anlamış, hiç uzatmıyor kaç derecede pastörize edilmişini vereyim diye.)

Yukarıda uzattım diyip de hala bitirmemiş olmam da, ayrıca şaşırtıyor beni, ama bu sefer bitti.

Saygılar…